چالــش انگــــوت(قره آغاج)

شبنم خلیلی*

هر چقدربه زبان غیر مادری مسلط باشیم صحبت کردن، نوشتن و گوش کردن به زبان مادری حس قریبی است و با ضربان قلب، احساسات ناب مادری، گوشت، پوست و استخوان انسان‌ها و حتی به نوعی با نفس کشیدن و خود واقعی انسان‌ها عجین است.  پس جزوحقوق طبیعی انسان‌ها به شمار می‌رود و نادیده گرفتن این حق طبیعی از افراد، سلب یک نعمت الهی و یک حس درونی انسانی است.
اهمیت زبان مادری به قدری است که در بسیاری از اسناد و معاهدات حقوق بشری مانند منشور زبان مادر، اعلامیه جهانی حقوقی زبانی، ماده ۴ اعلامیه حقوق اشخاص متعلق به اقلیت‌های  قومی، ملی، زبانی و مذهبی ماده ۳۰ کنوانسیون حقوق کودک، ماده ۲۷ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی و اصل ۱۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی مورد  تاکید قرار گرفته است. حال که در آستانه ۳ اسفند روز جهانی زبان مادری به سر می‌بریم، انتظار می‌رود برای شکوفا شدن فرهنگ، تمدن غنی و منحصر به فرد  ایران برای تقویت زبان  مادری و محلی بیشتر بکوشیم. هر چند که در اصل ۱۵ قانون اساسی استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات، رسانه‌های گروهی و تدریس ادبیات آنها در کنار زبان فارسی و ملی آزاد خوانده شده است، ولی با گذشت ۳۴ سال از پیروزی انقلاب، این اصل قانون اساسی به بوته فراموشی سپرده شده است و هیچ یک از دولت‌‌ها  در اجرایی شدن این اصل اقدام نکرده‌اند و ارزش واقعی وذاتی  زبان‌ها  که جهانی از فرهنگ  متفاوت است را  درک نکرده‌اند. برخی هم‌ در تلاش هستند  این اصل قانون اساسی نادیده گرفته شود و با برداشت‌های متفاوت خود از موضوع عرصه را  برای تقویت و تدریس زبان مادری تنگ می‌کنند. ایران برای اینکه همیشه تاریخ در اوج و عظمت و شکوه باقی بماند باید به مطالبات قومیت‌ها توجه ویژه شود و نقشه‌های شومی که بعضی برای ایران می‌کشند چیزی جز سناریویی روی کاغذ نباشد.
همانطور که کسی مخالف یادگیری زبان دیگری مثل زبان انگلیسی، آلمانی، اسپانیایی،  فرانسوی، روسی و… نیست و آکادمی‌های مختلفی مشغول تدریس این زبا ن‌ها در کشور هستند، بهتر است نگرش‌مان را به آموزش زبان‌های محلی رایج در کشورمان تغییر دهیم و نه تنها با تدریس آنها مخالفت نکنیم بلکه عرصه، امکانات و فضا را برای یادگیری وتقویت زبان مادری فراهم کنیم که برنامه ریزی  و قدم برداشتن در این مسیر نه تنها هیچ آسیبی به حوزه امنیتی کشور وارد  نمی‌کند بلکه وابستگی‌ها، علقه‌های قومیتی و پذیرش تنوع فرهنگی را برای حفظ وحدت و یکپارچگی، در چارچوب ایران همیشه جاویدان تقویت خواهد کرد.
*کارشناس ارشد علوم سیاسی و اجتماعی

انتهای گزارش/روزنامه قانون